1 października 2020 | 02:24
You are here:  / Kultura i Sztuka / Wydarzenia / Polski rynek aukcji sztuki wchodzi do internetu

Polski rynek aukcji sztuki wchodzi do internetu

Polski rynek aukcyjny wbrew powszechnym tendencjom nie ulega spadkom i kryzysom. Wręcz przeciwnie – ceny dzieł sztuki rosną, a statystyki odnotowują rekordowy wzrost sprzedaży. Dowodem na to jest obrót rzędu 300 mld złotych dokonany przez domy aukcyjne w 2019 roku oraz zorganizowanie 337 aukcji – bezprecedensowe wydarzenia na rodzimym rynku sztuki.

Tempo stale rośnie. Polski rynek aukcyjny zaczynał swoją działalność od zaledwie kilku firm branżowych, a dziś istnieje ich już ponad 25. W 2019 roku w ogólnym podsumowaniu prym wiodło malarstwo generując ponad 80% obrotu. Na drugim miejscu uplasowała się rzeźba, czyli ok. 10%, która wykazała tendencję wzrostową. Z kolei na końcu stał rysunek, grafika oraz rzemiosło artystyczne. Jeśli chodzi o tendencje rynkowe, dominowała sztuka współczesna, tak samo jak w roku poprzednim. 

Polskie domy aukcyjne

Poniżej przedstawiamy pierwszą trójkę polskich domów aukcyjnych. Od dłuższego czasu podium należy do tradycyjnych graczy, którzy są na rynku od początku.

Liderem na polskim rynku  sztuki od długiego czasu pozostaje Desa Unicum, która w 2019 roku zwiększyła sprzedaż w stosunku do roku poprzedniego o blisko 7 mln zł i uzyskała 46,4% udziału w rynku. DESA Unicum działalność rozpoczęła w 1998 roku, kiedy doszło do połączenia warszawskiej części największej sieci działających od 1950 roku antykwariatów o nazwie DESA, z pierwszym polskim Domem Aukcyjnym Unicum. DESA Unicum pozostaje numerem 1 na rynku.

Drugie miejsce w tej świetnej trójce zajmuje Polswiss Art, który odpowiada za ok. 20% obrotu aukcyjnego. Istnieje od 1990 roku przy ul. Wiejskiej w Warszawie organizując wystawy sztuki, wernisaże i prowadząc działalność aukcyjną. Dużym osiągnięciem Polswiss Art była sprzedaż portretu prof. dr. Karola Gilewskiego pędzla Jana Matejki, który sprzedano za rekordową dla tego domu kwotę prawie 7 mln złotych, wliczając w to opłaty aukcyjne w wysokości 18%. Na tej samej aukcji wystawiano dzieła Tamary Łempickiej, Malczewskiego czy Wyspiańskiego.

Trzecim największym domem aukcyjnym jest Agra Art również z siedzibą w Warszawie. Odpowiada za około 9% rynku sztuki w Polsce. Zajmuje się sztuką dawną, współczesną i aktualną. Choć generuje najmniejszy obrót ze wszystkich trzech znanych domów aukcyjnych, może się pochwalić sprzedażą wielkich dzieł sztuki znanych polskich artystów. Należą do nich „Artysta i Chimera” Jacka Malczewskiego, „Portret rodziny Sternbachów” Stanisława Wyspiańskiego czy „Noc księżycowa” Józefa Chełmońskiego. W sierpniu 2019 dom aukcyjny otworzył swoją filię Agra-Art NOVA promującą aktualnych artystów.

Każda z powyższych galerii oprócz licytacji stacjonarnych prowadzi aukcje sztuki online. Już w 2019 roku odbyła się rekordowa aukcja „ Od geometrii do iluzji” zorganizowana przez Desa UNICUM, gdzie wystawiano dzieła twórców takich jak Wojciech Fangor czy Victor Vasarely. Łączna wartość wystawionych dzieł wynosiła blisko 3 mln złotych. Na tę okazję DESA UNICUM stworzyła aplikację do licytacji, która stanowiła alternatywę dla strony internetowej.

Aukcje sztuki w internecie

Tak też prawdopodobnie będzie wyglądała przyszłość domów aukcyjnych – sprzedaż poprzez coraz bardziej popularne platformy internetowe. Szacuje się, że światowa sprzedaż internetowa dzieł sztuki plasuje się na poziomie 9% i ta tendencja nieustannie wzrasta. 

Internet jest narzędziem do pozyskiwania klientów, umożliwia także szybszy i łatwiejszy dostęp do samej licytacji, która odbywa się w czasie rzeczywistym. Powstaje coraz więcej portali, które współpracując z domami aukcyjnymi i galeriami sztuki, umożliwiają wzięcie udziału w najbardziej prestiżowych aukcjach na świecie. Chociażby Sotheby’s zdecydował się na współpracę z portalem eBay. Jednocześnie dom Sotheby’s utworzył własną platformę aukcji online, podobnie jak inne domy. 

Tradycyjne domy aukcyjne uświadomiły sobie, że posiadanie przestrzeni galeryjnych oraz organizacja stacjonarnych aukcji nie wystarczy, aby utrzymać pozycje na rynku sztuki.

Na rynku sztuki powstają bowiem nowe rozwiązania technologiczne, które wywodzą się z internetu. Przykładem może być polska internetowa galeria sztuki współczesnej MAXFIVE.ART, która oferuje aukcje sztuki online nie tylko oryginalnych dzieł sztuki, ale także limitowanych reprodukcji obrazów na papierze. Ponadto galeria umożliwia inwestowanie w wirtualne karty kolekcjonerskie z obrazami współczesnych artystów. Działania galerii MAXFIVE.ART stanowią rewolucję w postrzeganiu tego, czym jest kolekcjonowanie sztuki. Rewolucja polega na tym, że kolekcjonerem i mecenasem sztuki może zostać niemal każdy, a nie tylko zamożni. Jest to również zupełnie nowy sposób podejścia do promocji sztuki i artystów. Jesteśmy ciekawi, jak takie rozwiązania wpłyną na rynek sztuki w Polsce.

W obliczu szerokiego spektrum metod i rozwiązań technologicznych w świecie sztuki jedno jest pewne – rynek będzie rozwijał się w tempie postępującej technologii. Powstają nowe galerie i nowe rozwiązania, które mogą naruszyć trzymający się od dłuższego czasu układ sił na polskim rynku sztuki.